strona gwna


Mauzoleum Piastów i kościół pod wezwaniem św. Jadwigi
                                                                                                           - oprac. Sławomir Mierzwa

Teren pomiędzy Odrą a placem Biskupa Nankiera, położony w pobliżu dawnego zamku piastowskiego, stanowił własność księcia i Kościoła. Nic więc dziwnego w tym, że księżna Anna wdowa po poległym bohaterską śmiercią w bitwie z Mongołami pod Legnicą księciu Henryku II Pobożnym w tym miejscu ufundowała klasztor. Pochodząca z czeskiej dynastii panującej Przemyślidów, córka króla Przemysła Ottokara I, sprowadziła z rodzinnej Pragi zakon klarysek i ulokowała go między dobrami panującego a ufundowanym przez parę książęcą klasztorem franciszkanów, w kościele których spoczęły szczątki jej męża. Siostry przybyły do śląskiej stolicy w roku 1257 i zamieszkały tymczasowo w drewnianych zabudowaniach. Trzy lata później biskup wrocławski Tomasz I konsekrował kościół pod wezwaniem św. Klary, ufundowany, podobnie jak klasztor z funduszy księżnej. Księżna Anna, będąca niejako w cieniu swojej teściowej księżnej Jadwigi, sprowadziła również z Czech, zajmujący się szpitalnictwem, Zakon Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą, w którego pomieszczeniach znalazł swoją siedzibę Zakład Narodowy "Ossolineum" oraz ufundowała klasztor w Krzeszowie, gdzie ulokowała benedyktynów z czeskich Opatovic. Prawdopodobnie w 1265 roku dobudowano drugą kaplicę pod wezwaniem roku księżnej Jadwigi z Meranu. W tym samym roku, pod posadzką, obok ołtarza tej kaplicy spoczęła fundatorka - księżna Anna. Jej pochówek zapoczątkował istnienie piastowskiej nekropolii we Wrocławiu.

Władcy i możni czynili nadania na rzecz Kościoła, m.in. fundowali kościoły, starając się w ten sposób zapewnić sobie zbawienie - duchowni, szczególnie zakonni mieli obowiązek modlić się za swoich dobroczyńców. Ich szczątki spoczywały w świątyniach, a epitafia wspominały o zmarłych i ich czynach. Stąd największe mauzolea powstawały w kościołach. Często synowie i córki fundatorów, dotyczy to rodzin panujących, zostawało przeorami i przeoryszami w klasztorach.

Na Śląsku nekropolii piastowskich jest kilka: W Legnicy, Trzebnicy, Krzeszowie czy Lubiążu, i jedyna we współczesnym Wrocławiu, w kościele należącym dziś do sióstr urszulanek. Oprócz wzmiankowanej wcześniej księżnej Anny swój ostatni spoczynek znaleźli liczni przedstawiciele dynastii piastowskiej, głównie z linii śląskiej. Zachowały się płyty nagrobne: Henryka III Białego, Henryka V Grubego i najokazalsza - Henryka VI Dobrego; a także księżniczek piastowskich z linii wrocławskiej, opolskiej i toszeckiej. W niszy znajdującej się nad przejściem pomiędzy kaplicami znajduje się urna w której było niegdyś umieszczone serce księżniczki Karoliny, ostatniej z rodu Piastów. Zmarła w 1707 roku we Wrocławiu, chciała by jej ciało spoczęło w Trzebnicy, a serce w kościele przy dzisiejszym placu Biskupa Nankiera.

W ciągu swojej długiej historii świątynia wybudowana pierwotnie w stylu gotyckim była wielokrotnie przebudowywana. W latach 1696 - 1701, z inicjatywy przeoryszy Brygidy Wambowskiej klasztor i kościół przebudowano w stylu barokowym, dobudowano też zakrystię i wieżę zwieńczoną hełmem.

Po przegranej wojnie z Napoleonem Prusy, na mocy traktatu pokojowego w Tylży, miały zapłacić kontrybucję. Pieniądze były potrzebne również na reformy mające unowocześnić pruską monarchię, chodziło przede wszystkim o modernizację armii. Część kosztów państwo przerzuciło na Kościół rzymskokatolicki, sekularyzując jego dobra. Miedzy innymi zlikwidowano zakony, które nie zajmowały się działalnością społeczną, czyli opieką medyczną, opieką nad potrzebującymi czy nauczaniem. Z tego powodu klasztor opuściły klaryski, a ich miejsce przejęły prowadzące szkołę urszulanki. Opuściły one dom przy ulicy Szewskiej, będący pałacem książąt brzesko-legnickich, który miały od 1709 roku, dzięki darowiźnie Leopolda księcia von Schleswig-Holstein-Sondenburg-Wiesenburg - jedynego syna wzmiankowanej wcześniej księżniczki Karoliny. Do klasztoru przy placu Nankiera wprowadziły się prawdopodobnie w 1810 roku. Szkoła prowadzona przez siostry urszulanki reprezentowała wysoki poziom nauczania, cieszyła się dobrą opinią wśród protestanckich i katolickich mieszkańców Wrocławia. Stąd pozytywna dla tego zakonu decyzja władz pruskich.

Pod koniec II wojny światowej Wrocław został ogłoszony przez Niemców twierdzą. W Wielkanoc 1945 roku, na skutek ciężkiego ostrzału artyleryjskiego i zmasowanych nalotów sowieckich ucierpiała znaczna część świątyń Wrocławia. Kościół urszulanek został trafiony bombą lotniczą i zniszczony w 65%, nic nie ocalało z dawnego wyposażenia. W 1946 roku przykryty prowizorycznie drewnianym dachem czekał dziesięć lat na odbudowę. Kaplica świętej Jadwigi pełni dziś funkcje liturgiczne, natomiast starsza św. Klary, według architektów nie nadająca się do odtworzenia w stylu barokowym, z odsłoniętymi reliktami gotyckimi została przeznaczona na mauzoleum Piastów. Do 1945 roku znane były tylko trzy płyty nagrobne, w trakcie prac odkryto osiem które umieszczono na ścianach. Uroczyste otwarcie nastąpiło w 1971 roku.


ilość odwiedzin na stronie:
ilość odwiedzin na stronie: